Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara

Agra kojarzy się głównie z Taj Mahalem i Czerwonym Fortem. Słusznie bo oba miejsca są naprawdę zjawiskowe i warte nawet kilkukrotnego odwiedzenia. Ale okolice Agry to też dwa bardzo ważne kompleksy zabytków, związane z największym władcą z dynastii Wielkich Mogołów – Akbarem Wielkim. Fatehpur Sikri – opuszczoną stolicę Padyszacha zobaczymy za kilka dni, dziś odwiedzamy jego mauzoleum – Sikandarę.

Byłem tutaj kilka lat temu, ale z ciekawością przyjeżdżam tu po raz kolejny. Wiem więcej o Wielkich Mogołach i samym Akbarze, mogę wobec tego nieco inaczej doświadczyć i zrozumieć to miejsce. Jego specyfikę i wyjątkowość.

Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (1)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (9)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (2)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (7)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (8)

Sikandara może być podsumowaniem filozofii życiowej Akbara – władcy, którego głównym celem była integracja Indii, tak zróżnicowanych kulturowo, religijnie, etnicznie i językowo. Rządząca warstwa muzułmańskich włodarzy pozostawała w stałym sporze z hinduistyczną większością, nie będąc w stanie ani jej nawrócić na islam ani w pełni kontrolować. Efektem tego było narastające napięcie w relacjach pomiędzy władzą a poddanymi, powtarzające się bunty, kończące się brutalnymi i nieefektywnymi represjami.

Akbar Wielki miał inną koncepcję władzy – podjął jej realizacji, nie do końca udaną, ale śmiałą i wykraczającą poza swoje czasy. Kto w XV wieku myślał o integracji, swoistym ekumenizmie religijnym czy badaniu obcych kultur. Tylko on. Ale o tym więcej w artykule o Fatehpur Sikri.

A Sikandara? Jest bardziej hinduska w stylu niż muzułmańska. Nie ma kopuły, rzecz zdumiewająca w świecie islamu. A raczej kopułę jest całe sklepienie niebieskie, słońce, księżyc, gwiazdy. Mauzoleum ma kształt ściętej piramidy, nie masywnej i ciężkiej jednak a lekkiej, prawie unoszącej się w powietrzu.

Lekkość to zasługa konstrukcji – ściany mauzoleum składają się w dużej mierze z wielkich okien, które przysłonięte są kamiennymi, ażurowymi płytami. Dżali – charakterystyczny element mogolskiej (czy szerzej indomuzułmańskiej) architektury.  Każda płyt zdobiących ściany grobowca  jest prawdziwym arcydziełem kamieniarki, bardziej wycyzelowanym, wyrzeźbionym niż tak po prostu wykutym w kamieniu. Wydaje się niemożliwym wręcz, że takie rzeczy można wykonać z tak trudnego do obróbki materiału jakim jest marmur lub piaskowiec.

Sam sarkofag ukryty jest w głębi budynku, ale jego cenotaf umieszczono na najwyższym tarasie, pod kopułą nieboskłonu. To jak pisze znawca sztuki mogolskiej Henri Stierlin – wymowna, jednoznaczna symbolika.  

Kosmiczny grobowiec Akbara. I napis na samym cenotafie jednoznacznie to potwierdzający:

Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (13)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (10)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (9)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (14)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (11)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (12)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (15)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (16)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (17)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (19)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (18)
Sikandara – kosmiczny grobowiec Akbara (29)

„Oby jego dusza w boskim świetle jak promienie słońca i księżyca”

Zdecydowanie polecam.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *