Quidah. Fete de Vodun. Część I

Fete de Vodun to być może najdziwniejsza impreza w jakiej kiedykolwiek uczestniczyłem. Zaskakujące połączenie pradawnych, religijnych ceremonii z atmosferą prowincjonalnych obchodów I Maja w komunistycznej Polsce. I to wszystko w scenerii tropikalnych plaż, palm i wzburzonego Atlantyku. Ale po kolei. W dwóch artykułach opowiem czym jest, do jakich tradycji nawiązuje, co upamiętnia i jak przebiega Narodowy Dzień Voodoo czyli Fete do Vodun.

Po pierwsze i chyba najważniejsze – czym w ogóle jest Vodun ? Pisałem już w kilku wcześniejszych artykułach o różnych aspektach tej religii – czas na pewne usystematyzowanie.

Quidah. Fete de Vodun. Część I (1)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (6)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (4)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (2)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (3)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (5)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (10)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (11)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (12)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (13)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (14)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (15)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (16)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (17)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (18)

Po pierwsze Vodun to nie nowoorleańskie Voodoo czy haitańskie Vodou. Oba te kulty są znacznie bardziej znane – to oczywiście zasługa kultury popularnej, licznych filmów, w których bohaterami są demoniczni kapłani voodoo a ich ofiarami są nieszczęśnicy zamieniani w zombie.  Faktycznie obie religie mają silny związek z Afryką – stworzyli je niewolnicy wywożeni z terenów dzisiejszego Beninu, Togo i Nigerii łącząc dawne wierzenia afrykańskie z elementami katolicyzmu. Dziś jednak Voodoo i Vodou to osobne religie, ze swoim panteonem Bogów, specyficznymi ceremoniami i typowymi dla nich zwyczajami.

A Vodoun? To po prostu bazowa religia ludów tej części Afryki Zachodniej, bardzo stary system wierzeń, zdaniem niektórych religioznawców liczący sobie więcej niż 3000 lat. Każda z grup plemiennych tego obszaru stworzyła podobne do siebie systemy religijne – politeistyczne, terytorialne, plemienne i hierarchiczne. Mamy więc Orishę u Jorubów, Akom u ludów Akan (w tym u Aszantów), Boorii u Huasów no i oczywiście Vodun u Fonów i Adża. Pewne elementy są we wszystkich tych religiach wspólne – związek kultu z uświęconymi władcami/królami, obecność kasty zawodowych kapłanów, rola medium i czarowników, istnienie wpływowych tajnych stowarzyszeń. W samej już praktyce olbrzymie znaczenie ma uczestnictwo wiernych w transowych obrzędach mających na celu wejście w kontakt duchami i bogami, a co za tym idzie doświadczenie owładnięcia jako kluczowego aspektu przeżycia religijnego.

Bez poznania tych aspektów nie jesteśmy w stanie zrozumieć charakteru ceremonii w jakich uczestniczymy – będą one wtedy tylko barwnym, głośnym przedstawieniem.

Fete de Vodun jest o tyle nietypowym świętem, że chociaż ma głębokie osadzenie w tradycji religijnej Fonów i Adża to jego rodowód jest stosunkowo krótki. Dlaczego?

Wynika to z zawiłej historii Beninu. Początkowo wpływ Vodunu był ograniczany przez francuskich kolonizatorów – wydawał im się odrażająco pogański i dziwaczny. Po odzyskaniu niepodległości przez Benin władzę w kraju objęli marksiści – ci jak wszyscy lewicowcy zaczęli walkę z tradycją i religią. W Beninie oznaczało to walkę z Vodun, jego kapłanami i dawną elitą społeczną – rodami królewskimi. Po przywróceniu swobód demokratycznych (w latach dziewięćdziesiątych) nastąpił gwałtowny powrót do dawnych tradycji – Vodun została uznane za jedną z trzech (obok Katolicyzmu i Islamu) religii państwowych Beninu. Zdecydowano też wtedy o organizacji wielkiego święta – Narodowego Dnia Voodoo, które jest też… Dniem Suwerenności Państwowej (nieprzypadkowo – uznano bowiem, że to najbardziej beniński aspekt z którym walczyli i kolonialiści i komuniści). Stąd też przedziwny charakter święta – trochę oficjalny (mamy na nim i ministrów i delegacje z zagranicy), ale głównie religijny z silnym posmakiem szaleństwa i transu .

Quidah. Fete de Vodun. Część I (33)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (35)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (37)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (38)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (36)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (34)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (39)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (41)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (42)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (40)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (45)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (43)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (46)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (48)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (50)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (49)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (52)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (51)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (53)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (54)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (55)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (56)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (58)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (57)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (60)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (61)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (62)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (63)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (65)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (64)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (66)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (76)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (75)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (73)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (74)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (72)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (71)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (70)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (69)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (77)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (67)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (78)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (79)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (81)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (80)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (83)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (84)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (82)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (85)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (86)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (87)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (88)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (89)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (92)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (94)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (96)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (106)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (107)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (109)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (110)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (111)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (115)
Quidah. Fete de Vodun. Część I (116)

Jak wygląda to nietypowe połączenie i jak przebiega samo Święto – o tym w II części artykułu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *