Pekin – różne oblicza architektury

Kolejna wizyta (już trzecia) w Pekinie oznacza  dla mnie znacznie większą swobodę w wyborze miejsc do odwiedzenie.  W końcu Zakazane Miasto mam już  zobaczone (i to nawet dwa razy), Świątynia Nieba – podobnie, Plac Niebiańskiego Spokoju schodzony wzdłuż i wszerz. Co robić, jak ma się z 3 dni do zagospodarowania?

Propozycji jest wiele. To w końcu mega metropolia, Alpha++ City, miasto setek propozycji i tysiąca możliwości. Rozważmy więc trzy opcje – nieco innego niż zwykle pobytu w Pekinie.

Opcja pierwsza. Tereny zielone chińskiej stolicy, co brzmi prawie jak oksymoron. Czyli pekińskie parki i ogrody – o tym będzie w następnym artykule.

Opcja druga – pekińska knajpy, trochę przygód kulinarnych. W mojej ocenie zdecydowanie warto spróbować tego doświadczenia , choć należy unikać miejsc drogich i nachalnie reklamowanych. Dobre jedzenie bez problemów dostaniemy w małych knajpkach prowadzonych przez społeczność chińskich muzułmanów – Hui. Zjemy tam smacznie, obficie (choć dietetycznie) a i przy tym nie zbankrutujemy. Może brak tym miejscom wyrafinowania dawnej cesarskiej kuchni Pekinu czy bogactwa smaków kuchni kantońskiej i syczuańskiej, ale mi ich propozycja kulinarna w zupełności wystarcza. Makarony, zupy, masa warzyw – jest wybór.

Wreszcie opcja  trzecia. Trochę nietypowej architektury – tej bardzo nowoczesnej i świadomie spektakularnej.  I tu o tym pomyśle na Pekin tu właśnie będzie.

Pekin - różne oblicza architektury (4)
Pekin - różne oblicza architektury (1)
Pekin - różne oblicza architektury (5)
Pekin - różne oblicza architektury (3)
Pekin - różne oblicza architektury (2)
Pekin - różne oblicza architektury (6)
Pekin - różne oblicza architektury (8)
Pekin - różne oblicza architektury (7)

W zasadzie od XII wieku do lat pięćdziesiątych wieku XX rozwój Pekinu przebiegał według jednolitego wzorca – miasto było stolicą Państwa Środka i kolejne dynastie Cesarskich Chin budowały tu swoje pałace, ogrody i świątynie. Dookoła nich powstawały rezydencje arystokratów i wysokich urzędników, ośrodki kultu różnych wyznań, domy handlowe bogatych kupców. Pomiędzy tym wszystkich hutongi, w których mieszkali ci co służyli i zaspakajali rozliczne potrzeby możnych i wpływowych. Dopiero pod koniec XIX wieku pojawili się pierwsi Europejczycy, którzy z czasem stworzyli (a raczej wymusili stworzenie) swoją osobną dzielnicę tzw. Koncesję Eksterytorialną.

Gwałtowne zmiany w wyglądzie Pekin zawdzięcza zwycięstwu komunistów – ci co prawda utrzymali jego funkcję metropolitalną, ale w ogóle nie liczyli się z wielowiekowymi tradycjami miasta. Burzyli na potęgę i budowali z równą intensywnością. W efekcie Pekin dzisiaj to nie stare imperialne miasto a socrealistyczny twór architektoniczny z licznymi starymi wtrętami – tu jakiś pałac, tam jakaś świątynia, gdzieś kwartał hutongów – ale i tak dominują bloki. I monumentalne gmaszyska zbudowane chyba po to aby pokazać potęgę Komunistycznej Partii Chin i przyćmić osiągnięcia poprzedników, Cesarzy.

Mauzoleum Mao Zedonga, Pomnik, Bohaterów Ludu, Wielka Hala Ludowa, Chińskie Muzeum Narodowe, Pekińska Sala Koncertowa, Dom Towarowy Xidan i dziesiątki innych podobnych do siebie budowli – ciężkich i przytłaczających zdominowały centrum miasta. Co prawda odnajdziesz tu miejsca niezwykłe – dla nas takim zaskoczeniem było odkrycie pomiędzy blokowiskami zadziwiającego Cesarskiego Obserwatorium Astronomicznego, ale to takie rodzynki w nieco niestrawnym cieście (o socrealistycznym posmaku).

Tu można byłoby zakończyć opowieść o nowej chińskiej architekturze, ale …

W 1978 Państwo Środka za inicjatywą Deng Xiaopinga przyjęło kurs wolnorynkowy w gospodarce i zaczęło się rozwijać w tempie wręcz nieprawdopodobnym. Nastąpił Chiński Cud Gospodarczy co oczywiście przełożyło się również na inne obszary życia. Na wygląd miast i jakość ich architektury rzecz jasna też. Pekin stał się sztandarowym przykładem.

Pekin - różne oblicza architektury (19)
Pekin - różne oblicza architektury (24)
Pekin - różne oblicza architektury (20)
Pekin - różne oblicza architektury (21)
Pekin - różne oblicza architektury (23)
Pekin - różne oblicza architektury (22)
Pekin - różne oblicza architektury (25)

Początkowo zmiany szły w złym kierunku – wyburzano jeszcze więcej starych, urokliwych kwartałów miasta, niszczono również czasami cenne zabytki a nowo powstające biurowce były beznadziejnymi szklano-plastikowymi pseudo-wieżowcami.

I nagle… Zmiana. Dostrzeżono, że to droga donikąd. Zaczęto dbać o zabytki i starannie (czasami może nawet zbyt starannie) je renowować. Coraz to częściej mówi się o pozostawieniu hutongów i tylko ich częściowej modernizacji (bardziej technologicznej niż estetycznej) . I co najważniejsze nowe założenia architektoniczne nie są już koszmarkami jak te z twory z lat osiemdziesiątych czy dziewięćdziesiątych .

Ba, powstało w Pekinie nawet trochę dzieł prawdziwie wybitnych – kilka z nich udało nam się zobaczyć podczas nieśpiesznych wędrówek po tym wielkim mieście.

Pekin - różne oblicza architektury (12)
Pekin - różne oblicza architektury (14)
Pekin - różne oblicza architektury (13)
Pekin - różne oblicza architektury (15)
Pekin - różne oblicza architektury (16)
Pekin - różne oblicza architektury (17)
Pekin - różne oblicza architektury (18)

Teatr Narodowy w Pekinie – niezwykły, futurystyczny budynek, zaprojektowany przez francuskiego architekta Paula Andreu. Wykonany z tytanu i szkła, półokrągły, w całości otoczony sztucznym jeziorem. Fantastyczny. Godny swego położenia – tuż obok Zakazanego Miasta.

Stadion Narodowy w Pekinie (zwany czasami Ptasim Gniazdem) zbudowany został  w związku z Igrzyskami Olimpijskimi w Pekinie w 2008 a zaprojektowany przez architektów z szwajcarskiej pracowni Herzog & de Meuron. Szczególnie piękny, gdy ogląda się go wieczorem, już po zmroku – jest wtedy wspaniale podświetlony, barwy zmieniają się co chwilę, efekt wizualny jest zaiste niezwykły.

Warto też zobaczyć położne tuż obok Narodowe Centrum Sportów Wodnych – robiący duże wrażenie, kubistyczny budynek w kolorze głębokiego błękitu.